X
تبلیغات
رایتل

لوتوس

معلومات عمومی

سرطان پستان

شنبه 4 تیر‌ماه سال 1390 22:16 نویسنده: PIRAN.PIRZADEH نظرات: 0 نظر چاپ

سرطان پستان چیست ؟

تومور پستان معمولا سلول های کیسه های شیری یا لوله های شیری را گرفتار می سازد .

این سرطان ممکن است در درون مجرای لوله رشد کند و خیلی زود ، نشانه خود را به صورت خونریزی از نوک پستان آشکار نماید . همچنین ممکن است این نوع سرطان به صورت توده ای در داخل بافت پستان رشد کند که در این صورت معمولا سفت و سخت خواهد بود . هرچند ممکن است توده سرطانی مانند بعضی ازانواع تومورها نرم باشد . سرطان پستان در زنان ، صدبار شایع تر از مردان است . این نوع سرطان در زنان کمتر از 30 سال نادر است و پس از 40 سالگی شیوع آن بیشتر می شود .

عوامل خطر زا :

1.      سابقه قبلی سرطان پستان در فرد .

2.      سابقه مشهود سرطان پستان در فامیل .

3.      سن نامناسب دراولین بارداری : بخصوص اگر پیش از 25 سالگی باشد .

4.      رژیم غذایی .

5.      خونریزی ماهانه : شروع زودهنگام دوره های ماهانه ( قاعدگی زودهنگام ) و ختم دیر هنگام آن ( یائسگی دیر رس) احتمال خطر سرطان پستان را افزایش می دهد .

البته هیچ دلیلی برای دخالت آسیب های موضعی پستان در بروز سرطان وجود ندارد .

چگونه می توان در برابر سرطان پستان از خود محافظت کرد ؟

 ماموگرافی : کلیه زنان 50 تا 69 ساله کانادایی باید هر 2 سال یکبار همراه با معاینه فیزیکی پستان ها که توسط یک فرد حرفه ای انجام می شود تحت ماموگرافی ( پستان نگاری ) نیز قرار بگیرند .

 خودآزمایی پستان (BSE) : همه زنان 40 ساله به بالا باید به طور منظم هر ماه در یک روز معین پستان های خود را معاینه کنند و این کار را حتی بعد از یائسگی نیز ادامه دهند . اصول و پایه این کار شامل معاینه تمام بافت پستانها و زیربغل ها است که با کف انگشتان دست اجرامی شود . مواردی را که باید در پی یافتن آن ها باشید به شرح زیر است :

1.      شایع ترین نشانه سرطان برآمدگی یا توده ای است که خود فرد آن را کشف می کند و به ندرت دردناک است .

2.      نشانه دیگر ، خونریزی از نوک پستان است و در سرطان هایی که به درون مجاری شیری گسترش می یابد رخ می دهد .

3.      بروزتغییراتی در حاشیه ها و کناره های پستان که قبلا وجود نداشته مانند اختلاف اندازه یا شکل دو پستان ، فرو رفتن نوک پستان به داخل ، و یا به درون کشیده شدن پوست روی پستان به نحوی که پستان را دو پشته کند نیز از نشانه های مهم سرطان پستان محسوب می شود .

رژیم غذایی :

1.از انواع مختلف غذاها لذت ببرید .

2. حبوبات ، نان ، محصولات دانه های خوراکی ، سبزی و میوه ها را تا می توانید مصرف کنید .

3. از انواع محصولات لبنی ، کم چرب آن ها را انتخاب کنید و گوشت های حاوی چربی کمتر و فرآورده های غذایی کم چربی یا بی چربی را مورد استفاده قرار دهید .

4. ضمن لذت بردن از فعالیت های بدنی منظم و تغذیه سالم ، به وزن مناسب برای سلامتی تان برسیدو آن را همان طور حفظ کنید .

5. مصرف نمک ، الکل ، و کافئین را محدودکنید .

تشخیص :

در صورتی که واقعا توده ای در کار باشد یکی از دو روش زیر اعمال می شود :

1.      اگر این توده ظاهرا یک کیست باشد ( کیست ، کیسه ای پر از مایع است ) احتمالا پزشکان پس از بی حس کردن محل ، سوزنی را وارد نموده و مایع کیست را بیرون می کشد .

2.      اگر توده به نظر جامد برسد احتمالا یک بیوپسی ( نمونه برداری از بافت ) انجام خواهد شد . برای این کار ممکن است بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی لازم باشد و طی آن تمام یا قسمتی از توده برای بررسی میکروسکوپی از بدن بیرون آورده می شود .

تدابیر درمانی :

 جراحی: طیفی از انواع مختلف روش های جراحی برای سرطان پستان وجود دارد که در یک سر این طیف عملی موسوم با لامپکتومی جای دارد و طی آن خود تومور و مقدار کمی از بافت طبیعی اطرافش رااز پستان خارج می کنند . درسر دیگر این طیف ، یک جراحی عمده رادیکال ماستکتومی ( پستان برداری ریشه ای ) وجود دارد که طی آن تمام پستان به انضمام عضلات جدار قفسه سینه که در زیر آن واقع هستند و همچنین بافت های چربی و لنفی زیر بغل بیمار را بر میدارند . مابین دو سر طیف نام برده ، دو روش جراحی دیگر به اسامی ماستکتومی ساده و ماستکتومی تعدیل شده نیز وجود دارند که در اولی فقط پستان و در دومی ، کل پستان به همراه بافت های ناحیه زیر بغل را درمی آورند و به عضلات جدار سینه کاری ندارند .

 هورمون درمانی : بعضی وقتها عضوی از بدن را ( نظیر تخمدان یا غده فوق کلیوی ) که به طور طبیعی هورمون مربوطه را تولید می کند ، به وسیله اشعه ایکس یا جراحی منهدم کرده تا این هورمون ها در بدن کاهش یابند و به این ترتیب رشد تومور هم سرکوب شود . از طرف دیگر گاهی می توان با تجویز بعضی هورمون ها به صورت دارو ، مقدار آن ها را در بدن افزایش داد و به این طریق رشد تومور را سرکوب کرد .

 پرتو درمانی ( رادیو تراپی ) :

1.      در بسیاری از سرطان های پستان که در مرحله اولیه هستند ، همراه با لامپکتومی و معاینه حین جراحی از گره های لنفی زیربغل ، از پرتوتابی هم استفاده می شود .

2.      در سرطان های بزرگ که هنوز به پستان محدود شده و گسترش نیافته است می توان پس از جراحی، نواحی زیربغل ، پستان و قفسه سینه را مور پرتوتابی قرار داد .

3.      تعدادی از عوارض ناشی از گسترش سرطان پستان به نواحی دورتر بدن ( مانند درد ) را می توان با پرتوتابی ، با موفقیت درمان کرد . در این موارد ، از درمان دارویی یا هومونی نیز می شود بهره گرفت .

 شیمی درمانی ( کموتراپی ) : از شیمی درمانی اساسا در دو مورد زیر استفاده می شود که در مورد دوم نقش آن کمکی است و به عنوان کامل کننده جراحی یا پرتوتابی به کار می رود :

1.      در مواردی که تومور اولیه توسط جراحی یا پرتودرمانی ، تحت کنترل درآمده است ، اما تشکیلات توموری ثانویه هنوز وجود دارد . ثابت شده است که شیمی درمانی به بیمار کمک می کند .

2.      در بعضی موارد که سرطان ظاهرا محدود به یک محل از بدن است ، باز هم می توان با ادغام شیمی درمانی و درمان اولیه ( جراحی / پرتوتابی ) نتایج درمان را در دراز مدت ، بهبود بخشید .

اهمیت معاینه پستان :

زمان معاینه :

خانم ها می بایست یک هفته و بعد از پایان دوره قاعدگی هرماه پستان های خود را معاینه کنند این کار برای خانم های بالای 20 سال کاملا لازم است . شما باید در این معاینه پستان های خود را از نظر ضخامت و وجود برجستگی و یا تغییرات دیگر مورد توجه قرار دهید .

چگونگی معاینه پستان :

1.      لمس پستان در زیر دوش : یک بازو را بالا ببرید و پستان را به طور کامل لمس کنید تا ببینید که آیا توده سفتی در آن وجود دارد ؟ با دست راست پستان چپ و با دست چپ پستان راست را معاینه کنید .

2.      ایستادن جلوی آینه : در جلوی آینه دست ها را طوی بر کمر خود بگذارید که بازوها در اطراف قرار گیرند . به این ترتیب می توانید اندازه ، شکل و حدود هر پستان را مشاهده کنید ، در این صورت قادر خواهید بود فرورفتگی ، برجستگی ، تورم و قرمزی را ببینید . آن گاه نوک پستان را به آرامی از نظر وجود ترشح فشار دهید .

3.      بالا بودن دست ( بازو ) و کنترل هرگونه تغییر شکل در پستان : دراز بکشید و یک بالش کوچک زیر شانه راست بگذارید به طوری که دست راست زیر سر قرار گیرد . با دست چپتان پستان راست و با دست راست پستان چپ را معاینه نمایید .

4.      لمس پستان با کف انگشتان : با کف انگشتان از خارج دایره وار به طرف نوک پستان بیایید و آن را لمس کرده به طرف دنده فشاردهید ، به این ترتیب شما می توانید متوجه هر گونه برجستگی غیرطبیعی در پستان های خود بشوید .

انواع سرطان پستان :

1.      کارسینوم درجا : درجا بدان معناست که سرطان محدود به مجاری و لوبول هاست و به بافت های چربی پستان یا سایر ارگان های بدن حمله نکرده است . دو نوع کارسیینوم در جای پستان وجود دارد .

2.      کارسینوم لوبولار درجا : این کارسینوم که نئوپلازی لوبولار نیز خوانده می شود از لوب ها شروع می شود ، اما در دیواره لوبول نفوذ نمی کند .

3.      کارسینوم مجاری درجا : شایع ترین شکل سرطان غیر تهاجمی پستان است . سلول های سرطانی در داخل مجاری بوده و از دیواره مجاری به بافت چربی پستان گسترش نیافته اند .

4.      کارسینوم مجاری منتشر ( یا تهاجمی ) : این نوع سرطان از مسیر راه شیری یا مجاری پستان شروع شده ، از طریق نفوذ به دیواره مجاری به بافت چربی پستان حمله می کند . می تواند از راه خون و یا لنف به سایر قسمت های بدن منتشر شود . کارسینوم مجاری تهاجمی 80% کارسینوم های پستان را شامل می شود.

5.      کارسینوم لوبولار منتشر ( یا تهاجمی ) : این نوع سرطان از غدد مولد شیر شروع می شود .

6.      کارسینوم مدولاری : این نوع سرطان تهاجمی پستان ، تقریبا دارای حدود مشخصی بین بافت تومور و بافت طبیعی پستان است و حدود 5% سرطان های پستان را شامل می شود . پیش آگهی کارسینوم مدولاری از سرطان مجاری و لوبولار تهاجمی بیشتر است .

7.      کارسینوم کولوئید : این شکل نادر بیماری های تهاجمی که متشکل از موکوس سلول های سرطانی می باشد . به کارسینوم موسینوز نیز معروف است . پیش آگهی این کارسینوم از شکل کارسینوم مجاری و لوبولار تهاجمی بهتر است .

8.      کارسینوم توبولار : حدود 2% از کارسینوم های پستان، کارسینوم توبولار می باشد که نوع اختصاصی از کارسینوم های تهاجمی پستان است . این سرطان نیز پیش آگهی بهتری نسبت به سرطان لوبولار و مجاری تهاجمی دارد.

9.      کارسینوم التهابی پستان : حدود 1% سرطانهای تهاجمی پستان را تشکیل می دهد . پوست پستان مبتلا قرمز ، گرم ، ضخیم شبیه به پوست پرتقال است .

10. کارسینوم آدتئئید کیستیک : این شکل سرطان به ندرت در پستان رشد می کند و بیشتر در غدد بزاقی پیدا می شود . کارسینوم آدنوئید کیستیک پستان پیش آگهی بهتری از کارسینوم مجاری و لبولار تهاجمی دارد .

 

انواع درمان های سرطان پستان :

 ماستکتومی ( برداشت کامل پستان ) : در برداشتن ساده ( کامل ) پستان ، جراح تمام پستان را با بدون گره های لنفاوی زیر بغل و عضلات زیر پستان بر می دارد . در برداشت اساسی پستان ( رادیکال ماستکتومی ) جراح نه تنها پستان ، بلکه گره های لنفی زیر بغل و عضلات قفسه صدری زیر پستان را نیز بر می دارد . در یک مرحله زمانی این نوع جراحی بسیار شایع بود . عوراض جانبی احتمالی برداشت پستان و یا برداشت تومور عبارتند از : عفونت محل زخم ، هماتوم ( تجمع خون در محل زخم ) و تجمع مایع روشن در محل زخم .

 اعمال جراحی اضافی : پزشکان بر این باورند که برداشت گره های لنفاوی تا حد قابل ملاحظه ای خطر انتشار سرطان در سراسر بدن را کاهش می دهد و امکان بهبودی را افزایش می بخشد . به طور ایده آل جراحان می خواهند گره سنتینل یعنی اولین گره لنفاوی که تومور به آن تخلیه می شود و احتمال می رود که حاوی سلول های سرطانی باشد را پیدا نمایند . این یک روش جدیداست که فقط یک تیم جراحی مجرب باید به انجام آن بپردازند . هر گاه بیمار مورد عمل جراحی در ناحیه گره های زیر بغل قرار گرفته باشد ، ممکن است در ناحیه داخلی بالای بازویش احساس گرمی ، بی حسی زودگذر یا مداوم کند . این فرآیند می تواند حرکات بازو و شانه را نیز محدود کند بدون تخلیه لنف ، مایع می تواند تجمع یافته و منجر به ورم بازو و دست گردد که به آن اصطلاحا لنفادم می گویند .

احتیاط لازم برای پیشگیری از بروز لنفادم :

1.      باید از خون گیری از بازوی سمتی که گره های لنفی آن عمل شده اند جلوگیری گردد .

2.      بازوبند فشارسنج را روی این بازو نگذارید . اگر قرار است در بیمارستان بستری شوید ترتیبی اتخاذ کنید که تمامی مراقیبین بهداشتی از شرایط شما آگاه باشند .

3.      در مورد احساس تنگی و یا ورم در اطراف بازو و دست غفلت نورزید و آن را سریعا به پزشک گزارش کنید .

4.      اگر نیاز بود ، یک بازوبند مناسب فشارنده بپوشید .

5.      وقتی که مشغول باغبانی و یا فعالیت های دیگر هستید که احتمالا منجر به بریدگی می شوند از دستکش استفاده کنید .

 پرتودرمانی : پرتو درمانی قبل از جراحی می تواند تومور را کوچک کرده یا سلول های سرطانی باقیمانده پس از جراحی در پستان، دیواره قفسه صدری و یاقله بازو را از بین ببرد . این درمان معمولا هفته ای 5 روز به مدت 6 تا 8 هفته انجام می گیرد .عوارض جانبی احتمالی عبارتند از تورم ، احساس سنگینی در ناحیه پستان ، تغییرات پوستی شبیه به آفتاب سوختگی در ناحیه تحت درمان و خستگی ، تغییرات پوستی معمولا بعد از گذشت 6 تا 12 ماه ناپدید می شود .

 شیمی درمانی : ترکیباتی که بیشتر از بقیه مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :

1.      سیکلوفسفامید ، متوتروکساید ، فلورواوراسیل .(CMF)

2.      سیکلوفسفامید ، دکستروبایسین ( آدریامایسین ) ، فلورواوراسیل (CAF).

3.      دکستروبایسین ( آدریامایسین ) ، سیکلوفسفامید (AC) همراه یا بدون پاکلیتاکسل ( تاکسل ).

4.      دکستروبایسین ( آدریامایسین ) بعد از رژیم (CMF).

 هورمون درمانی : استروژن که هورمون مترشحه از تخمدان می باشد ، رشدتعدادی از سلول های سرطانی را افزایش می دهد .متداولترین داروی ضد استروژن ، تاموکسیفن است که به صورت قرص روزانه ، به مدت 5 سال استفاده می شود . یکی از اثرات جانبی شایع تر تاموکسیفن ، ترومبوزیس وریدهای عمقی است که عبارت است از تجمع خون در عروق خونی عمق ساق پا و کشاله ران . سایر عوارض جانبی احتمالی شامل گرگرفتگی ، اختلالات خونی و آب مروارید چشم ( کاتاراکت ) است .

 

جراحی بازسازی پستان :

این فرآیند سرطان را درمان نخواهد کرد ، اما نمای ظاهری پستان را پس از برداشت کامل آن ( ماستکتومی) به آن برخواهد گرداند . جراحان ممکن است از بافت های سایر قسمت های بدن برای کاشتن استفاده نمایند که آن را بازسازی بافت خودی می نامند .

مرحله بندی سرطان پستان :

 مرحله صفر : سرطان پستان درجا یا غیر تهاجمی : در کارسینوم مجاری درجا (DCIS) سلول های سرطانی در مجرا مستقر بوده و به بافت های چربی اطراف پستان تهاجم نکرده اند . در کارسینوم لبولار درجا (LCIS) که به نام نئوپلازی لبولار و گاه به عنوان مرحله صفر سرطان پستان نیز طبقه بندی می گردد . سلول های غیر طبیعی در داخل لبول ها ( غدد مترشحه شیر ) رشد می کنند اما از دیواره لبول ها نفوذ نمی نمایند .

 مرحله یک : اندازه تومور کمتر از 2 سانتی متر (75/0 یک اینچ یا کمتر ) می باشد و به نظر نمی رسد که فراتر از پستان منتشر شده باشد .

 مرحله دو : اندازه تومور بیشتر از 2 سانتی متر و یا تومور به گره های لنفی زیر بازوی همان سمت سرطان پستان منتشر شده است . گره های لنفی چسبندگی به یکدیگر یا بافت های اطراف ندارند ، که علامتی است نشان دهنده این که هنوز تومور به مرحله III نرسیده است .

 مرحله سوم : به دو گروه A و B تقسیم می شود :

A : تومور بزرگتر از 5 سانتی متر ( بیشتر از 2 اینچ ) بوده و یا به گره های لنفی منتشر شده که گره ها به یکدیگر یا بافت های اطراف چسبندگی دارند .

B : سرطان پستان به هر اندازه ای به پوست و دیواره قفسه صدری و یا گره های لنفی پستانی داخلی ( در زیر پستان و مجاور دیواره قفسه صدری ) منتشر شده اند .

 مرحله چهار : سرطان به هر اندازه ای که باشد ، به بافت های دور دست مثل استخوان ها ، ریه و گره های لنفی دور از پستان منتشر گردیده است .

توده های خوش خیم پستان :

بسیاری از توده های پستان خوش خیم ( غیر سرطانی ) می باشند . تغییرات فیبروکیستیک معمولا عامل این توده ها هستند . فیبروزیس به تشکیل بافت همبندی فراوان شبه اسکاروکیست ها به ساک های پر از مایع اطلاق می شوند . زنان با تغییرات فیبروکیستیک معمولا مبتلا به درد و ورم پستان می باشند . پستان ها ممکن است تومورال بوده و ترشحات روشن و یا کمی کدر از نوک پستان خارج گردد .

توده های خوش خیم پستان مثل فیبروآدنوما و یا پاپیلوما ، توده های کاملا معمولی هستند ، آن ها نمی توانند از پستان به سایر ارگان ها انتشار یابند .

پیگیری تشخیصی سرطان پستان :

شرح حال و معاینات کلینیکی :

شکل و اندازه و ارتباط آن به پوست و عضلات قفسه سینه .  هر گونه تغییری در نوک و پوست پستان .  گره های لنفی زیر قله بازو ( آگزیلاری ) زیر بغل و بالای کلاویکول ( فوق ترقوه ) ، ( بزرگی و کاهش نرمی گره های لنفی که ممکن است به علت انتشار سلول های سرطانی پستان باشد ) .  بررسی های ارگان های دیگر از نظر انتشار سرطان پستان برای ارزیابی وضعیت سلامتی شما . بیوپسی ( نمونه برداری ) : اگر یک زن و یا پزشک وی توده ای را در پستان پیدا کردند و یا در عکسبرداری با اشعه ایکس ، کانون غیر طبیعی مشاهده گردید ، پزشک باید نمونه برداری انجام داده و نمونه بافتی را زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار دهد . Fine Needle Aspiration Biopsy : در نمونه برداری تخلیه ای با سوزن نازک (FNAB) ، از یک سوزن نازک ، کوچک تر از سوزنی که برای آزمایش های خونی به کار می رود ، استفاده می شود . در حالی که پزشک توده را لمس می کند ، سوزن را با دست هدایت می کند . اگر نتواند توده را به راحتی حس کند ، باید سوزن را با کمک اولتراسوند هدایت نماید . اگر توده توپر باشد ، پزشک معالج قطعه کوچک بافتی با یک سوزن توخالی بر می دارد . این یک نمونه برداری از مرکز توده نامیده می شود . انجام این تکنیک مستلزم استفاده از سوزنی بزرگ تر از (FNAB) می باشد . آن قطعه کوچک بافت لوله ای ( حدود 16/1 اینچ در قطر و 5/0 اینچ درازا ) از ناحیه غیرطبیعی پستان بر می دارد . تصویربرداری : ماموگرافی دو طرفه ( عکس برداری از پستان ، دو طرفه ) : این رادیو گرافی پستان به خصوص برای پیدا کردن سرطان های پستانی که حس نمی شوند به کار می رود . ماموگرافی نمایشی : با عکس برداری از جوانب بالا ، پایین و طرفین برای پیدا کردن سرطان های پستانی که علامت مشخصی ندارند به کار می رود .  ماموگرافی تشخیصی : با عکس برداری از جهات مختلف در شناسایی توده های پستانی یا تعیین علت سایر علائم ایجاد شده در آن به ما کمک می کند .  رادیوگرافی قفسه صدری : انتشار سرطان در ریه را بررسی می نماید .  اولترا سوند پستان : در این روش از امواج صوتی با طول موج بلند برای ایجاد تصویری از بافت پستان بر روی صفحه رایانه استفاده می شود . رادیولوژیست ها این روش بدون درد را برای تشخیص کیست های پر از مایع ، از تومورهای تو پر به کار می برند .  اسکن استخوان : در این روش تصویری ، اطلاعات مهمی درباره استخوان ها و محلی از استخوان که ممکن است تومور در آن منتشر شده باشد ، به دست آید .  سی تی اسکن .  ام آر آی .  آزمایش های خونی .  آزمایش های گیرنده ها :آزمایش های گیرنده های هورمونی تومور در تعیین درمان کمک می کنند . دو هورمون تولیدشده از تخمدان خانم ها استروژن و پروژسترون رشد سلول های طبیعی و گاه سرطانی پستان را تحریک می کنند . گیرنده های استروژنی و پروژسترونی به عنوان محل اولیه اتصال هورمون های موجود در جریان خون است . اگر سرطان پستانی فاقد این گیرنده ها باشد ، دانشمندان آن را گیرنده استروژنیک منفی و یا گیرنده های پروژسترونی مثبت و یا به طور خلاصه گیرنده منفی هورمونی می نامند . HER-2/NEU TESTING : HER-2/neu نام ژنی است که گیرنده هایی تولید می کند که به سلول های امکان رشد می دهد . سلول های سرطانی پستان با گیرنده های فراوان HER -2/neu تمایل به رشد سریعی دارند . یک داروی جدید به نام (Herceptin ) Trastuzumab هرسپتین که اخیرا توسط اداره غذا و داروی آمریکا تایید شده است برای درمان تومورهایی که توسط HER_2/neu ایجاد شده اند ، مفید می باشد .